Polaki.orgPolacy na Białorusi: kultura, pamięć, tradycje

Spotkania wigilijne – jak Polacy na Grodzieńszczyźnie obchodzą Wigilię

· Z życia Polonii

Stół wigilijny z potrawami i opłatkiem
Stół wigilijny. Fot. Diabetes, domena publiczna, Wikimedia Commons

W grudniu w Grodnie, Lidzie, Wołkowysku i wielu wsiach regionu odbywają się spotkania wigilijne: w szkołach, domach kultury, a nawet w teatrze lalek, gdzie dzieci oglądają przedstawienia o Bożym Narodzeniu. Dla polskich rodzin to jednak przede wszystkim święto domowe, w którym od pokoleń zachowuje się te same zwyczaje.

Opłatek i pierwsza gwiazdka

Wieczerzę wigilijną zaczyna się, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka. Gospodarz albo najstarszy członek rodziny bierze opłatek i dzieli się nim z bliskimi, składając życzenia. Opłatki przynosi się z kościoła — w wielu parafiach są dostępne już od Adwentu. Pod obrusem kładzie się siano na pamiątkę betlejemskiego żłobu, a przy stole zostawia się jedno wolne nakrycie dla niespodziewanego gościa.

Dwanaście potraw

Na Grodzieńszczyźnie wigilijny stół jest postny, ale bogaty. Przygotowuje się zwykle dwanaście potraw:

Kutia i kisiel to potrawy, które łączą tradycje polskie, białoruskie i litewskie. W wielu domach ich receptura przechodzi z babci na wnuczkę.

Kolędy

Po kolacji śpiewa się kolędy: „Wśród nocnej ciszy”, „Bóg się rodzi”, „Lulajże, Jezuniu”. W polskich rodzinach na Białorusi kolędowanie jest często najważniejszą okazją do wspólnego śpiewania po polsku. Dzieci, które uczą się języka w szkole lub na kursach, przygotowują jasełka i kolędy na szkolne i parafialne spotkania wigilijne.

Pasterka

O północy wierni idą na Pasterkę. W grodzieńskiej katedrze i w kościołach okolicznych miasteczek msza jest odprawiana po polsku i po białorusku, a świątynie są wypełnione do ostatniego miejsca. Po Pasterce zaczyna się Boże Narodzenie — czas odwiedzin u rodziny i kolędników chodzących z gwiazdą.

Przeczytaj też o innym święcie, które łączy pokolenia: Kaziukach w Grodnie.